آیین نامه تشکیل انجمن های صنفی کارگری و کار فرمایی وزارت کار و امور اجتماعی

 آیین نامه چگونگی تشکیل،حدود وظایف و اختیارات و چگونگی عملکردانجمن های صنفی و کانون های مربوط « موضوع ماده ( 131 ) قانون کار جمهوری اسلامی ایران »

 

فصل اول چگونگی تشکیل انجمن های صنفی و کانون های مربوط:

ماده 1- در اجرای ماده ( 131 ) قانون کار جمهوری اسلام ی ایران، به منظور حفظ حقوق و منافع مشروع و قانونی و بهبود وضع اقتصادی کارگران و کارفرمایان، که خود متضمن حفظ منافع جامعه نیز باشد کارگران مشمول قانون کارو کارفرمایان هر حرفه یا صنعت می توانند با رعایت مقررات قانونی و این آیین نامه مبادرت به تشکیل انجمن صنفی نمایند.

ماده 2- کمترین نصاب لازم برای تشکیل انجمن صنفی کارگری در سطح کارگاه ده نفر و در صنف، دست کم پنجا ه نفر عضو از صنف مربوط، از کارگاه های مختلف می باش د. انجمن صنفی کارفرمایی، دست کم با عضویت ده شخصیت حقوقی یا حقیقی تشکیل می شود .

تبصره :عضویت کارگران و کارفرمایان به اعتبار شغل و فعالیت های مختلف در انجمن های صنفی متفاوت مجاز است، ولی آنها نمی توانند در بیش از یک انجمن صنفی کارگری یا کارفرمایی به عنوان عضو هیأت مدیره یا بازرس انتخاب شوند .

ماده 3- به منظور هماهنگی در انجام وظایف محول شده و ق ا نونی، انجمن های صنفی کارگری وکارفرمایی هرصنعت یا حرفه یک استان می توانند مطابق این آیین نامه نسبت به تشکیل کانون انجمن های صنفی آن صنعت یا حرفه در آن استان اقدام نمایند .

تبصره 1 : کانون های انجمن های صنفی حرفه یا صنعت خاص در استان ها از اجتماع اعضای اصلی هیأت مدیره دست کم پنج انجمن صنفی مربوط تشکیل می شو د. ( این کانون ها می توانند دارای تشکیلات مرکزی در سطح کشورباشند. )

تبصره 2 : تا زمانی که تعداد انجمن های صنفی خاص حرفه یا صنعت یک استان جهت تشکیل کانون انجمن های

صنفی خاص استان مربوط به حد نصاب لازم نرسیده باشد براساس تبصره ( 1) این ماده انجمن های صنفی خاص حرفه یا صنعت حداقل پنج استان می توانند به طور مجزا نسبت به تشکیل کانون انجمن های صنفی صنعت یا حرفه خاص سراسر کشور اقدام کنند .

تبصره 3 : مجمع کانون عالی انجمن های صنفی کارگری یا کارفرمایی توسط نمایندگان معرفی شده از سوی کانون های انجمن های صنفی حرفه یا صنعت خاص سراسر کشور به تعداد انجمن های صنفی عضو و نمایندگان معرفی شده از طرف انجمن های صنفی حرفه یا صنعت که موفق به تشکیل کانون سراسری مربوط نشده اند تشکیل می شود .

 

تبصره 4 : تعداد ( 5) نفر از ( 9) نفر اعضای اصلی و دو نفر از چهارنفراعضای علی البدل هیأت مدیره کانون عالی

انجمن های صنفی را کانون انجمن های صنفی صنایع انتخاب و معرفی می کند. هرکانون انجمن های صنفی حرفه یاصنعت خاص حداکثر می تواند یک نفر از اعضای هیأت مدیره کانون عالی انجمن های صنفی کارگری یا کارفرمایی راانتخاب کند.

تبصره 5 : در صورتی که در یک استان بیش از یک انجمن صنفی در یک صنعت یا حرفه تشکیل شود، با توجه به تعداد اعضا کلیه انجمن های صنفی دارای حق رأی بوده و نماینده استان با نظر و انتخاب اعضای انجمن ها در کانون عالی انتخاب می شوند .

ماده 4- کانون های انجمن های صنفی صنعت یا حرفه خاص در هر استان می توانند جداگانه نسبت به تشکیل کانون انجمن های صنفی صنایع وکانون های انجمن های صنفی حرف آن استان اقدام نمایند.

تبصره : کانون انجمن های صنفی صنایع یا حرف درهر استان توسط نمایندگان معرفی شده از سوی کا نون های انجمن های صنفی صنعت یا حرفه خاص آن استان به تعداد انجمن های صنفی عضو و نمایندگان معرفی شده از طرف انجمن های صنفی که کانون مربوط را ندارند، تشکیل می شود .

ماده 5- کانون انجمن های صنفی هر استان از نمایندگانی که کانون انجمن های صنفی صنایع و کانون ا نجمن های صنفی حرف آن استان معرفی می کنند، تشکیل می شود .

تبصره : تعداد پنج نفر از نه اعضای اصلی و دو نفر از چهار نفر اعضای علی البدل هیأت مدیره کانون استان را کانون

انجمن های صنفی صنایع انتخاب و معرفی می کند .

ماده6- کانون عالی انجمن های صنفی سراسر کشور توسط هیأت مدیره کانون انجمن های صنفی دست کم پنج استان تشکیل می شود .

 

فصل دوم هیأت مؤسس و ارکان انجمن های صنفی و کانون های مربوط

 

ماده 7- به منظور تأسیس انجمن های صنفی و کانون های مربوط، هیأتی به نام هیأت مؤسس مرکب از دست کم سه نفر از افراد ذیربط با توجه به نوع تشکل، انجمن های صنفی و کانون های مربوط، برای فراهم آوردن مقدمات لازم تشکیل می شود .

تبصره: وظایف هیأت مؤسس عبارتند از :

1- تهیه پیش نویس اساسنامه با رعایت مواد ( 12 ) و ( 13 ) این آیین نامه.

2- تهیه فهرست مشخصات داوطلبان عضویت .

3- دعوت از اعضاء جهت شرکت در مجمع عمومی به منظور تصویب اساسنامه و انجام انتخابات .

ماده 8- ارکان انجمن صنفی عبارت است از :

1- مجمع عمومی

2- هیأت مدیره

3- بازرسان

تبصره : چگونگی تشکیل مجامع عمومی، حدود وظایف و اختیارات هیأت مدیره و بازرسان در ا س اسنامه انجمن تعیین خواهد شد.

ماده 9 ارکان کانون انجمن های صنفی استان به شرح زیر می باشد :

1- مجمع عمومی نمایندگان

2- هیأت مدیره کانون استان

3- بازرسان

تبصره : چگونگی تشکیل مجمع عمومی نمایندگان، حدود وظایف و اختیارات هیأت مدیره کانون استان و بازرسان در

اساسنامه انجمن تعیین می شود .

ماده 10- ارکان کانون عالی انجمن های صنفی سراسر کشور بدین شرح است :

1- مجمع عمومی سراسری نمایندگان

2- هیأت مدیره کانون عالی

3- بازرسان

تبصره : چگونگی تشکیل مجمع عمومی سراسری نمایندگان، حدود وظایف و اختیارات هیأت مدیره کانون عالی و

بازرسان در اساسنامه کانون عالی تعیین خواهد شد .

ماده 11- هیأت مدیره انجمن های صنفی و کانون های مربوط مکلفند دست کم سه ماه قبل از پایان دوره، مجمع عمومی را برای تجدید انتخابات دعوت نمایند .

هیأت مدیره انجمن های صنفی و کانون های مربوط تا تعیین هیأت مدیره جدید کلیه مسؤولیت های قبلی را به عهده خواهند داشت .

تبصره 1: بازرسان یا یک سوم از اعضا می توانند درهرزمانی که تشخیص می دهند نسبت به تشکیل جلسه مجمع عمومی اقدام نمایند .

تبصره 2 : حداکثر دو ماه پس از پا یان دوره، بازرس نسبت به تشکیل مجمع عمومی و تجدید انتخابات اخطارمی دهد. یک سوم اعضا حداکثر تا چهار ماه فرصت دارن د تا نسبت به تشکیل مجمع عمومی و تجدید انتخابات اقدام نمایند .

تبصره 3 : چنانچه حداکثر شش ماه پس از پایان دوره، تجدید انتخابات صورت نگرفته با شد، بازرسان مکلفند انحلال

تشکل، انجمن صنفی یا کانون مربوط را به وزارت کار و امور اجتماعی و سایر مراجع ذیربط اعلام نمایند

 

فصل سوم چگونگی ثبت و انحلال انجمن های صنفی و کانون های مربوط

 

ماده 12- کمترین اطلاعات و مشخصاتی که باید در اساسنامه انجمن های صنفی و کانون های مربوط درج شود،

ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این آیین نامه بنابه پیشنهاد وزارت کار و امور اجتماعی به تصویب شورای عالی کار

خواهد رسید.

ماده 13- کلیه انجمن های صنفی و کانون های مربوط، کانون انجمن های صنفی در استان و کانون عالی انجمن های صنفی د ر کل کشور، به هنگام تشکیل موظف به تنظیم اساسنامه با رعایت مقررات قانونی و طرح و تصویب آن در مجمع عمومی مربوط و ثبت در وزارت کار و امور اجتماعی می باشند .

ماده14- ثبت اساسنامه انجمن های صنفی کارگری و کارفرمایی و کانون های مربوط و هرگونه تغییر یا اصلاح

اساسنامه، همچنین انتخاب یا تغییر مسؤولان، مستلزم تسلیم مدارک زیر به وزارت کار و امور اجتماعی است :

1- دو نسخه تقاضا نامه تأسیس انجمن های صنفی یا کانون های مربوط در مرحله اول.

2- دو نسخه اساسنامه .

3- دو نسخه صورتجلسه مجمع عمومی د ر خصوص تصویب یا اصلاح اساسنامه یا انتخاب اعضای هیأت های

مدیره کانون استان و کانون عالی و بازرسان .

4- آگهی منتشر شده هیأت مؤسس مربوط به تأسیس انجمن صنفی کارگری یا کارفرمایی یا کانونهای مذکور در این آیین نامه در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار یا روزنامه های محلی .

5- یک نسخه صورت اسامی شرکت کنندگان در مجمع عمومی که به امضای ایشان رسیده باشد .

ماده 15- وزارت کار و امور اجتماعی پس از دریافت مدارک یاد شده در ماده ( 14 ) در صورت تکمیل و صحت

مدارک ظرف یک ماه نسبت به ثبت، صدور گواهی صحت انتخابات و انتشار آگهی ثبت در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار به هزینه تشکل ذیربط اقدام خواهد نمود.

تبصره : وزارت کار وامور اجتماعی مکلف است هنگام ثبت، مراقبت نماید که وظایف مصوب در اساسنامه با سایر قوانینی که وظایف خاصی را برای صنوف پیش بینی نموده است، از قبیل قوانین نظام صنفی، نظام پزشکی، کانون

وکلای دادگستری و ... تداخل یا مغایرت نداشته باشد .

ماده 16- ثبت دو تشکل، انجمن صنفی یا کانون های مربوط، با یک نام و تحت یک عنوان مجاز نیست .

ماده 17- انحلال انجمن های صنفی کارگری یا کارفرمایی یا کانون های مربوط موجب تضییع حق یا اسقاط تکلیف

دو طرف قرارداد در پیمان های دسته جمعی منعقد شده قبلی نخواهد بود .

تبصره : ایفای تعهدات و تصفیه حسابها به عهده هیأت های تصفیه تشکل، انجمن صنفی کارگری و کارفرمایی یا کانون های مربو ط، به انتخاب مجمع عمومی خواهد بو د. در صورت عدم انتخاب، بازرسان و رئیس هیأت مدیره این وظیفه را عهده دار خواهند بود .

ماده 18- پس از انحلال انجمن صنفی کارگری یا کارفرمایی یا کانون های مربوط، ثبت آن از سوی وزارت کار و امور اجتماعی لغو و مراتب به هزینه آن تشکل در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار جهت

اطلاع عموم درج خواهد شد.

تبصره : هزینه های نظارت بر انتخابات، ثبت و آموزش انجمنها، توسط وزارت کار و امور اجتماعی، از محل

همکاریهای اعضاء و خودیاری آنان تأمین می شود. میزان پرداختی هر انجمن پس از تعیین در شورای عالی کار، قابل وصول خواهد بود. چنانچه در زمان انحلال انجمن صنفی کارگری یا کارفرمایی، کانونهای مربوط فاقد د ارایی باشند،

هزینه درج آگهی از محل درآمد حاصل از اجرای این تبصره پرداخت خواهد شد .

ماده 19- ثبت تشکل های صنفی موضوع این آیین نامه و نظارت بر انتخابات و فعالیت آنها به عهده وزارت کار و امور اجتماعی است. در صورتی که اداره کل سازمان های کارگری و کارفرمایی در وزارتخانه یاد شده، فعالیت انجمن صنفی یا یکی از اعضای هیأت مدیره آن را مغایر با قوانین و مقررات تشخیص دهد مراتب را جهت اخذ تصمیم، حسب مورد به هیات حل اختلاف یا دادگاه صالح، ارجاع می کند .

ماده20- کلیه انجمن های صنفی و کانون های مربوط مکلفند تاریخ مجامع عمومی خود را دست کم پانزده ر و ز قبل

از تشکیل و بدون احتساب ایام تعطیل، به طور کتبی به وزارت کار و امور اجتماعی اعلام نمایند.

 

فصل چهارم وظایف و اختیارات انجمن های صنفی و کانون های مربوط

 

ماده 21- وظایف و اختیارات انجمن های صنفی کارگری به شرح زیر است :

1- کوشش در جهت استیفای حقوق و خواست های مشروع و قانونی اعضاء.

2- دریافت حق عضویت و کمکهای داوطلبانه به ترتیبی که در اساسنامه مقرر می شود.

3- همکاری در جهت تأسیس و تقویت شرکتهای تعاونی، صندوق قرض الحسنه، همچنین تلاش در جهت تأمین امکانات رفاهی اعضاء با رعایت مقررات مربوط .

4- همکاری با وزارت کار و امور اجتماعی در جهت شناخت مشکلات کارگری و اجرای قانون کار .

5- عضویت در کانون انجمن های صنفی استان پس از تصویب مجمع عمومی مربوط .

6- فعالیت مشترک با کانون انجمن های صنفی استان و کانون عالی انجمن های صنفی سراسر کشور در حدود قوانین و مقررات کشور.

7- همکاری با سایر تشکل های کارگری و کارفرمایی و انجام سایر وظایف و اختیاراتی که به موجب قانون بر عهده انجمن های صنفی قرار داده شده است .

ماده 22- وظایف و اختیارات کانون های استان و کانون عالی انجمن های صنفی کارگری به شرح زیر است :

1- ایجاد هماهنگی بین انجمن های صنفی و کانون های انجمن های صنفی استان ها.

2- همکاری با دستگاه های اجرایی و مراجع ذ یربط به منظور حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط به تشکل های کارگری، از راه های مختلف از جمله برگزاری گردهمایی های مربوط .

3- ارائه نظر مشورتی و حقوقی در خصوص تهیه لوایح و طرح های مربوط به قوانین کار و تأمین اجتماعی، مسائل رفاهی و حقوق قانونی کارگران به مراجع ذی ربط .

4- انتخاب نمایندگان قانونی کارگران در مراجع و مجامع قانونی د اخلی و بین المللی با توجه به آیین نامه ماده ( 136 ) قانون کار و مقررات مربوط .

5 - کوشش در جهت استیفای حقوق صنفی و خواست های مشروع و قانونی اعضاء.

ماده 23- وظایف و اختیارات انجمن های صنفی و کانون های انجمن های صنفی استانی کارفرمایی به شرح زیراست :

1- کوشش در جهت استیفای حقوق صنفی و خواست های مشروع و قانونی اعضاء.

2 - جمع آوری اطلاعات، بررسی و تحقیق درباره مشکلات، شناخت نیازها و اولویت ها.

3 - برنامه ریزی برای تأمین نیازها، توسعه و گسترش فعالیت ها.

4 - کوشش در ارتقای ظرفیت تولید، انتقال و نوآوری تکنولوژیک.

5- سعی در بهبود و کیفیت تولید، یا بررسی، شناخت و استقرار روشهای نوین کنترل کیفیت.

6- کوشش در جهت هماهنگی در آموزش و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، همکاری با وزارت کار و امور

اجتماعی و سایر دستگاه ها و نهادهای ذی ربط برای انجام آموزشهای مربوط به حفاظت فنی و بهداشت کار.

7- همکاری در جهت تأسیس و تقویت شرکتهای تعاونی مرتبط با وظایف انجمن.

8 - قبول مسؤولیت و همکاری با وزارتخانه ها، سازمانها و نهادهای رسمی در انجام وظایف و تکالیفی که این دستگاه ها به کانون های استانی انجمن محول می کنند و آمادگی برای ارایه مشورتهای لازم به آنها.

9- عضویت و ایجاد ارتباط با تشکل ها و سازمان های مرتبط با وظایف انجمن های صنفی یا کانون های استانی، در داخل یا خارج از کشور در چهارچوب فعالیت های صنفی و قوانین و مقررات کشور.

10- جمع آوری حق عضویت و کمکهای داوطلبانه به ترتیبی که در اساسنامه مقرر می شود.

11 - همکاری با انجمن های صنفی کارگری یا کانون ه ا ی استانی و دیگر انجمن های صنف ی کارفرمایی و سایر تشکلهای کارفرمایی.

12- ارائه نظر مشورتی و حقوق ی در خصوص تهیه لوایح و طرح های مربوط به قوانین کار و تأمین اجتماعی و مسائل رفاهی و حقوق قانونی کارفرمایان به مراجع ذی ربط .

ماده 24- سایر اختیارات کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایی علا وه بر موارد مندرج در ماده ( 23 ) به شرح زیراست :

1- ایجاد هماهنگی بین انجمن های صنفی و کانون های انجمن های صنفی استان ها.

2 - همکاری با دستگاه های اجرایی و مراجع ذی ربط جهت حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط .

3 - انجام تحقیقات لازم به منظور ارایه نظر مشورتی در خصوص تهیه لوایح و طرح های مربوط به قوانین کار و تأمین اجتماعی.

4- ارایه نظرات حقوقی جهت دفاع از حقوق اعضاء.

5- انتخاب نمایندگان قانونی کارفرمایان در مراجع و مجامع قانونی داخلی و بین المللی یاد شده در قانون کار و آیین نامه های مربوطه.

**********************************************************

بخشنامه شماره 9555 مورخ 30/4/1372 وزیر کار و امور اجتماعی در مورد ثبت انجمن های صنفی کارگری و کارفرمایی دراداره کل کار و امور اجتماعی

 

در اجرای ماده 131 قانون کار جمهوری اسلامی ایران و به موجب این بخشنامه مقرر می گردد از این تاریخ نسبت به ثبت انجمن ها ی صنفی کارگری و کارفرمایی که بر اساس آیین نامه چگونگی تشکیل، حدود وظایف و اختیارات ونحوه عملکرد انجمن های صنفی و کانون های مربوط، مصوب 19/4/1372 شورای عالی کار تشکیل می گردند،اقدام نمائید. ضمناً به منظور سهولت و هماهنگی در اجرای مقررات قانونی، لازم است موارد زیر مورد توجه کامل ودقیق قرار گیرد :

1- انجمن های صنفی و کانون های مربوط که حوزه فعالیت آنان محدود به یک استان می گردد، در ادارات کل کار وامور اجتماعی همان استان به ثبت می رسند .

2 - انجمن های صنفی و کانون هایی که حوزه فعالیت آنان فراتر از یک ا ستان می باشد، توسط اداره کل سازمان های کارگری و کارفرمایی ثبت خواهند شد .

3- ادارات کل کار و امور اجتماعی موظفند کلیه اطلاعات مورد نیاز اداره کل سازمان های کارگری و کارفرمایی درمورد ثبت تشکل های کارگری و کارفرمایی را، در اسرع وقت، به اداره مزبور ارسال نمایند.

4 - درخصوص تعیین ماهیت صنعتی یا حرفه ای انجمن های صنفی و سایر موارد ابهام، نظرات اداره کل سازمان های کارگری و کارفرمایی رعایت شود